Συνέντευξη με τον Λούη Πατσαλίδη

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;

Πάντα ήμουν λάτρης του βουνού!  Στο αιώνιο ερώτημα βουνό ή θάλασσα, η απάντηση ήταν πάντα βουνό!  Βιώματα βλέπεις, η καταγωγή!  Καλοπαναγιώτης οπόταν τα παιδικά  μου χρόνια είχαν όλα τα χρώματα και αρώματα της γης!  Συν το ότι τρώγαμε και τις λάσπες

Αν ήσουν αγρότης τι θα ήθελες να καλλιεργείς;

Μου αρέσει να μαζεύω φθαρτά, φρούτα κτλ. Αλλά όχι να τα καλλιεργώ, θέλει χρόνο και κόπο, αλλά αν είχα την ευκαιρία θα ήθελα καρότα για να τα κάνω με το ξύδι!  

Τι ζώα θα είχες;

Νομίζω άλογα!  Με εντυπωσιάζουν και με τρομάζουν ταυτόχρονα!  

Περιέγραψε μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το έχεις φανταστεί.

Αν ήμουν αγρότης;  Πολύ πρωινό ξύπνημα,  εργασίες καθαριότητας στο χώρο, τάισμα των ζώων, περιποίηση φυτών, μάζεμα καρπών, (ανάλογος εποχής μπορεί να περιλαμβάνει και τη σπορά). Μεσημέρι, σπιτίσιο φαγητό από προϊόντα δικιάς μας παραγωγής, και το απόγευμα δουλειές που έχουν να κάνουν περισσότερο με γραφείο, λογιστικά κτλ.  

Τι δεν θα άντεχες καθόλου;

Βαριέμαι πάρα πολύ ότι έχει να κάνει με χειρωνακτική εργασία, θαυμάζω τους ανθρώπους που πιάνουν τα χέρια τους!  Εγώ είμαι καταστροφή!  

Πιστεύεις απ’ όσα γνωρίζεις, πως ο Κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή παραγωγή;

Όχι όσο θα έπρεπε!  Εγώ την επιλέγω, όπως επιλέγω να τρώω πράγματα της εποχής!  Δεν γίνεται να τρως κεράσια τον Δεκέμβριο, τα κεράσια είναι Ιούνιο, κάθε πράγμα στον καιρό του και τον Αύγουστο κολιός!

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;

Τη γη την αγαπώ, γιατί χωρίς αυτήν δεν θα μπορούσαμε να ζήσουμε. Όλα αυτά τα αγαθά που καλλιεργούμε από αυτήν, είναι πολύτιμα και χρήσιμα για τη ζωή όλων μας.

Αν ήσουν αγρότισσα τι θα ήθελες να καλλιεργήσει και γιατί;

Αν ήμουν αγρότισσα, θα ήθελα να καλλιεργήσω λεμονιές και πορτοκαλιές, για να μου θυμίζουν το χωριό των γονιών μου, τον Καραβά.

Τι ζώα θα είχες;

Ζωάκια δεν ξέρω αν θα είχα, θα είχε σίγουρα ο γιος μου όμως ένα άλογο, αφού τα λατρεύει.

Περιέγραψε μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το φαντάζεσαι.

Κοίτα, δεν ξέρω πώς θα ήταν ένα εικοσιτετράωρο, γιατί μου φαίνεται δύσκολο μιας και δεν έχω ασχοληθεί ποτέ. Φαντάζομαι όμως, πως θα είχα πολύ πρωινό ξύπνημα, πότισμα των δέντρων, κλάδεμα και περιποίηση και αν υπήρχαν και ζώα σίγουρα θα χρειαζόταν φροντίδα γι αυτά.

Τι δεν θα άντεχες καθόλου στην αγροτική ζωή;

Δεν θα άντεχα να μπαίνω σε κοτέτσι, γιατί πολύ απλά φοβάμαι πολύ τις κοτούλες. Θα έβαζα κάποιον άλλον να μαζεύει τα αυγά.

Πιστεύεις, απ’ όσα γνωρίζεις, πως ο κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή παραγωγή;

Δεν ξέρω τι κάνουν γενικά οι Κύπριοι πολίτες, εγώ πάντως όταν πάω υπεραγορά , ψωνίζω πάντα όπου υπάρχουν κυπριακά προϊόντα. Πατάτες, ντομάτες και γενικότερα φρούτα και λαχανικά.

Μια συνέντευξη με τον Θανάση Δρακόπουλο για την γεωργία.

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;

Εμ ξέρετε είμαι γήινος. Ανήκω στη γη (και σε μένα-μεγάλε Μαζωνάκη).

εν αντιθέση με κάποιους εξωγήινους που έχουν εγκατασταθεί εδώ γύρω μας και παντού. Επίσης, ανήκω στο ζώδιο της Παρθένου που είναι πέρα από κλαψιάρικο και ζώδιο της γης, οπότε το έχω το πακετάκι όλο. Όπως καταλαβαίνετε, μ’ αρέσει η επαφή με το χώμα, να κυλιέμαι στις λάσπες, στο βούρκο μπας και καταφέρω να έρθω πιο κοντά στο χώρο μου (καλλιτεχνικά και στη πολιτική, αλλά δεν τα καταφέρνω γιατί πάντα πάω και ξεπλένομαι αμέσως). Πάντως αγρότης δεν θα μπορούσα να είμαι με τίποτα, ούτε γλάστρα δεν μπορώ να φροντίσω. Απορώ πως τα καταφέρνει κάποιος και έχει τις ντοματούλες του, τις φραουλίτσες του … πιστεύω για μένα ανακαλύφθηκαν οι φρουταρίες.

Αν ήσουν αγρότης τι θα ήθελες να καλλιεργήσει και γιατί;

Τώρα εάν μου έλεγαν τι θα θέλατε από όλα αυτά να καλλιεργήσετε, θα ήταν καρπούζια. Αυτό το υπέροχο φρούτο που το τρως και δροσίζεσαι χωρίς να ζορίζεσαι. Ίσως έτσι επικοινωνήσω και καλύτερα με τους καρπουζοκέφαλους και είναι πολλοί τρομάρα τους.

Τι ζώα θα είχες;

Από ζώα θα είχα δρακοπούλι. Από εκεί κρατάω εξάλλου από των μέγα οίκο των δρακοπουλαίων. Συνήθως οι δράκοι στην Ευρωπαϊκή μυθολογία είναι δίποδοι και τετράποδοι, με μεγάλα φτερά και δυνατούς μύες. Τα όπλα τους είναι τα νύχια τους, η ουρά και η φλόγα τους, οπότε μια προστασία, την έχεις. Μετά ήρθε το game of thrones, έγιναν μόδα και το παράτησα. Έτσι κρατάω μόνο το επίθετο … Δρακόπουλος.

Περιέγραψε μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το φαντάζεσαι.

Το 24ωρο μου δεν μπορώ να το φανταστώ, γιατί τα μπλέκω στο μυαλό μου. Ξυπνάω πολύ πρωί, πριν βγει ο ήλιος, (θέλω πάντα να πετυχαίνω την πρώτη του αχτίδα φωτός). 

Μετά, εάν έχω κέφι, γυμναστήριο, μετά δουλειά (θέλω να νιώσω όπως οι κοινοί θνητοί που τρέχουν από το πρωί για τα προς το ζην, αλλιώς, μη φανταστείς, δεν έχω ανάγκη … λεφτά υπάρχουν … όπως έλεγε κι ένα άτομο της πολιτικής.

Τελειώνω τη μέρα μου πάνω στην TV μου, γιατί γουστάρω να ταξιδεύω σε σειρές και σε ταινίες (αφού δεν μπορώ να το ζήσω ως ηθοποιός, ας το ζήσω σαν θεατής). 

Τι δεν θα άντεχες καθόλου στην αγροτική ζωή;

Δεν θα άντεχα στην αγροτική ζωή …

το κρύο …

και … 

την ζέστη …

αν μου βάζατε ένα γραφειάκι στεγασμένο ωραία και καλά …θα το σκεφτόμουν. 

Πιστεύεις, απ’ όσα γνωρίζεις, πως ο κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή παραγωγή;

Πως να επιλέξει καλέ την κυπριακή παραγωγή, που πας στο σουπερμάρκετ και ψάχνεις κυπριακά προϊόντα και βρίσκεις λεμόνια Βραζιλίας (αυτά τα γνωστά που χορεύουν σάμπα).

Ντομάτες Ουκρανίας (με αρκετή δόση Τσέρνομπιλ μέσα) φιστίκια Κίνας (που τα τρως και τα ματάκια σου σύντομα γίνονται σχιστά) πορτοκάλια βορείου Αφρικής (τα καθαρίζεις και περιμένεις ότι θα βρεις μέσα και καμιά σκονίτσα περίεργη) πατάτες Γαλλίας … Γαλλίας τ’ ακούτε … που η Γαλλία μόνο ντομ περινιόν ήξερε και τώρα να μου πλασάρει ντον πατατόν.

Φράουλες Ισπανίας, να την δαγκώνεις σε στάση φλαμένκο για να μην λερώνεις … por favor βρε carinio.

Ααα μόλις βρήκα κυπριακό προϊόν, αχχ τι ωραία, ευτυχώς αγγουράκια του πίγκου (πάλι καλά που δεν είναι του πιγκουίνου ΑΝ και με την τιμή που έχουν, θα μπορούσες να πας να συναντήσεις τους πιγκουίνους εκεί στους πάγους στο νότιο ημισφαίριο, θα σου ‘ρθει πιο φτηνά. 

Η Χρύσω Λέφου μας εκμυστηρεύεται τι θα μαγείρευε καθημερινά αν ήταν αγρότισσα

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;
Η σχέση μου με τη γη είναι σχέση ζωής. Παίρνω ενέργεια και πολλή χαρά από τη γη. Κάνω σαν μικρό παιδάκι όταν είναι η εποχή που υπάρχουν άγρια χόρτα, αγρέλια, στρουθκιά ή φρούτα όπως μόσφιλα για μαρμελάδα. Μου αρέσει να απολαμβάνω την πληθώρα των αγαθών που μας παρέχει η γη. Άλλωστε, οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας καλλιεργούσαν τη γη για να ζήσουν. Από το σιτάρι για τα ψωμιά μέχρι τα χόρτα, τα λαχανικά και τα φρούτα τους. Η γαστρονομία της Κύπρου στηρίχθηκε σε ό,τι έβγαζε ή έτρεφε η γη. 

Αν ήσουν αγρότισσα τι θα ήθελες να καλλιεργήσεις και γιατί;
Δύσκολο να διαλέξω. Θα ήθελα να καλλιεργήσω χρυσόμηλα. Τα μοσχομυριστά χρυσόμηλα του Αγίου Αμβροσίου Κερύνειας, από όπου και η καταγωγή μου. Θα ήθελα να καλλιεργήσω κολοκάσι. Το φημισμένο κολοκάσι της Σωτήρας που είναι και ΠΟΠ (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης). Επειδή μου αρέσει να αρωματίζω το φαγητό μου θα ήθελα να έχω και κάποια αρωματικά βότανα. Παραδοσιακά στην Κύπρο χρησιμοποιούμε τη ρίγανη, το δεντρολίβανο, το θυμάρι, το δυόσμο και σε μεγάλο βαθμό τη δάφνη.

Τι ζώα θα είχες;
Θα είχα κατσίκες και πρόβατα για να φτιάχνω χαλλούμια και φρέσκια αναρή, καθώς και κοτούλες για τα αυγά που θα έτρωγαν τα εγγόνια μου. (Γέλια). Θα είχα ένα σκύλο – φύλακα, γατούλες και ένα μικρό πόνι. 

Περιέγραψε μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το φαντάζεσαι.
Ξυπνώ πολύ νωρίς για να ταΐσω τα ζώα μου και για να ζυμώσω φρέσκο ψωμί. Μαζεύω τα αυγά, φρέσκες ντομάτες από την αυλή και φτιάχνω πρωινό στην οικογένεια. Φρέσκο φρυγανισμένο ψωμί με βούτυρο δικής μας παραγωγής. Το χαλλούμι ψήνεται στην ξυλόσομπα και η φρέσκα αναρή σερβίρεται με το νορό της και μπόλικη ζάχαρη και κανέλα. Ελιές που μαζέψαμε από τα δικά μας ελαιόδεντρα και φυσικά ελαιόλαδο που βγάλαμε στον ελιόμυλο στο χωριό. Απολαμβάνουμε όλοι μαζί το… μπούκωμα όπως λέγεται στα κυπριακά και μετά ετοιμάζουμε τις πισίες. Τηγανισμένη ζύμη, την οποία περιχύνουμε με μέλι ή ζάχαρη, ανάλογα με τα γούστα του καθενός. Μετά, το πλούσιο πρωινό, το μεσημεριανό σερβίρεται πιο αργά. Συνήθως, όσπρια, ενώ την Κυριακή έχουμε το κυριακάτικο ψητό. Το απόγευμα σίγουρα καφέ με φίλες ή συγγενείς και για συνοδευτικό κανένα σπιτικό μπισκοτάκι ή γλυκό. Το βράδυ ταΐζουμε τα ζώα και φτιάχνω μια πλούσια πίτα με σπιτικό φύλλο και ό,τι άγρια χόρτα μαζέψαμε από τα χωράφια. 

Τι δεν θα άντεχες καθόλου στην αγροτική ζωή;
Δεν θα άντεχα τις καταστροφές της φύσης. Αυτές που δεν μπορείς να ελέγξεις.  

Πιστεύεις, απ’ όσα γνωρίζεις, πως ο κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή παραγωγή;
Ναι, τα τελευταία χρόνια ο κύπριος καταναλωτής προτιμά την κυπριακή παραγωγή. Είναι κρίμα να έχουμε ντόπια φρούτα, λαχανικά και άλλα αγαθά και να αγοράζουμε από το εξωτερικό που για να φτάσουν μέχρι το νησί μας σίγουρα χρειάζονται συντηρητικά. Κάνοντας τη διαδρομή στην κυπριακή ύπαιθρο με την εκπομπή μαγειρικής του ΡΙΚ «Γευστικό Ταξίδι» έχω να σας πω ότι στην Κύπρο έχουμε πολύ καλή παραγωγή αγαθών με ανθρώπους που προσέχουν τι θα σερβίρουν στο πιάτο μας. Να είστε σίγουροι ότι, από το χωράφι στο πιάτο μας, φτάνουν τα καλύτερα. 

H Ελευθερία Ανδρέου δίνει μια σύντομη συνέντευξη για την σχέση της με την γεωργία

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;

Αυτή την περίοδο της ζωής μου και από τη στιγμή που μένω σε ένα διαμέρισμα στην Λευκωσία, δεν μπορώ εύκολα να έχω κάποια σχέση με τη γη! Οπότε, το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν είναι αυτή που θα ήθελα να είναι. Ιδανικά, κάποια στιγμή στη ζωή μου, θα ήθελα να ήταν κάπως αλλιώς τα πράγματα. Να ζω δηλαδή κάπου, που θα μπορούσα να ασχολούμουν με αυτό. Να είχα περισσότερη επαφή με τη φύση και τη γη.

Αν ήσουν αγρότισσα τι θα ήθελες να καλλιεργήσει και γιατί;

Ντοματίνια, κεράσια και φράουλες κυρίως … γιατί πραγματικά μπορώ να τρέφομαι όλη μου τη ζωή μόνο με αυτά! Αλλά, αν το δούμε και λίγο πιο σοβαρά, αν ήμουν αγρότισσα λοιπόν, κι αν μπορούσαν να ήταν όλα ιδανικά  όπως τα φαντάζομαι (αν και δύσκολο) θα ήθελα να καλλιεργώ όλα αυτά που αγοράζουμε από το σουπερμάρκετ και πλέον είναι άγευστα και άοσμα. Γενικά, θα ήθελα να καλλιεργώ όλα αυτά τα οποία χρειαζόμαστε, όλα αυτά που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να τρεφόμαστε υγιεινά και σωστά! Χωρίς να τρομάζω στη σκέψη τι συμβαίνει στο προϊόν (στο λαχανικό ή στο φρούτο) μέχρι να φτάσει στα χέρια μου.

Τι ζώα θα είχες;

Θα είχα γουρουνάκια, γαϊδουράκια και σίγουρα άλογα. Όχι, δεν ξέρω να ιππεύω, αλλά θα μάθαινα. Εντάξει, σίγουρα θα είχα πολλούς γάτους και σκύλους. Αλλά θα είχα και κότες με τον κόκορα εννοείται, να τρώω φρέσκα αυγουλάκια. Αγελάδες για το γάλα και κάπως έτσι βασικά θα βιοποριζόμουν κιόλας. 

Περιέγραψε μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το φαντάζεσαι.

Φαντάζομαι πως θα ασχολούμουν όλη μέρα σχεδόν, με τις καλλιέργειες μου και τα ζώα μου. Όλα θέλουν πολλή φροντίδα και αγάπη. Δίνεις … παίρνεις. Από ‘κει και πέρα ότι θα έτρωγα … ακόμα και το ψωμί, θα ήταν από τα χεράκια μου, γιατί θα είχε την τιμητική της πιστεύω η κουζίνα … κάτι που δεν συμβαίνει με τα τωρινά μου δεδομένα. Θα διάβαζα πολύ! Η φύση γενικά με εμπνέει για διάβασμα.

Τι δεν θα άντεχες καθόλου στην αγροτική ζωή;

To πρωινό ξύπνημα! Χαχαχα! Νομίζω πως δεν υπάρχει κάτι που δεν θα άντεχα καθόλου … γιατί πραγματικά για μένα, αυτή είναι η πιο ήρεμη ζωή που μπορεί να έχει ένας άνθρωπος και να έχει την υγειά του, σωματική και ψυχική. 

Πιστεύεις, απ’ όσα γνωρίζεις, πως ο κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή παραγωγή;

Πιστεύω πως ναι την προτιμά αν και είναι πιο ακριβά τα κυπριακά προϊόντα από τα εισαγόμενα. Αλλά θεωρώ, πως παρόλα αυτά, ο Κύπριος στηρίζει το κυπριακό προϊόν.

Ο Χρήστος Γρηγοριάδης μας μιλά για την σχέση του με την γή.

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;

Αγαπησιάρικη η σχεση μου με την γη εως και ερωτική θα την έλεγα, είμαι και ζώδιο της γης άλλωστε!!!  Μου αρέσει να βλέπω τα δέντρα και γενικά τα φυτά μου να μεγαλώνουν και να έχουν υγεία. Από παιδί η μάνα μου έλεγε καθημερινά: «έτον, πάλε παίζει με τα πιλά», «όπου τον χάσεις όπου τον βρεις  εν πας στα δέντρα», κλπ!!!! 

Αν ήσουν αγρότης τι θα ήθελες να καλλιεργήσεις και γιατί;

Αγαπώ τα δέντρα λίγο περισσότερο από τα άλλα είδη της χλωρίδας για αυτό θα ήθελα να έχω δέντρα που παράγουν φρούτα, κερασιές, εσπεριδοειδή κλπ. Αλλά και αμυγδαλιές και καρυδιές επειδή θεωρώ τον εαυτό μου σκληρό καρύδι!

Τι ζώα θα είχες;

Δύο σκυλιά για παρέα. Δεν μου αρέσει να εκμεταλεύομαι τα ζώα! Άσε που φοβάμαι τα πουλιά! Αντιλαμβάνεστε πως πρόεδρος των οργανομένων αγροτών δεν θα έβγαινα ποτέ!

Περιέγραψε μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το φαντάζεσαι.

Ξυπνώ αχάραγα, είτε κάνω ραδιοφωνική εκπομπή είτε γινομαι αγρότης το πρωινό ξυπνημα δεν το γλυτώνω. Ακολουθούν τα γνωστά πότισμα, κλάδεμα, μάζεμα καρπών, παράδοση κλπ. Το απόγευμα συνεχίζω με την παρασκευή γκουρμέ μαρμελάδων και γλυκών του κουταλιού.  Α, ναι θα κάνω και τέτοια επειδή είμαι υπερκινητικός δεν μπορώ να κάθομαι! Θα έχω τα καλύτερα γλυκα για το κριστμας κείκ σας ρε κοπέλια! Αμυγδαλόπαστα σαν και την δική μου δεν έχετε ξαναδοκιμάσει!

Τι δεν θα άντεχες καθόλου στην αγροτική ζωή;

Την χρήση χημικών λιπασμάτων κλπ. Νησάφι πια! Είτε τρως ντομάτα, είτε φράουλα, είτε ραδάκινο όλα την ίδια γεύση έχουν!

Πιστεύεις, απ’ όσα γνωρίζεις, πως ο κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή παραγωγή;

Μόνο εαν είναι παραγωγής του συμπέθερου ή του κουνιάδου του  θα επιλέξει την κυπριακή παραγωγή ο Κύπριος καταναλωτής, ή αν ανήκει στο δημογραφικό της θκειάς μου της Μυρούλας που θεωρεί πως ότι βλάστησε στην Κύπρο είναι νέκταρ και αμβροσία  επειδή σαν την Κύπρο εν έχει! Όταν όμως θα πάει στην υπεραγορά θα πάρει το πιο φτηνό και το πιο εμφανίσιμο. 

Συνέντευξη με τον Ηρόδοτο Μιλτιάδους

Ο καλλιτέχνης Ηρόδοτος Μιλτιάδους μας μιλά για την σχέση του με την αγροτική ζωή.

Ποια είναι η σχέση σου με τη γη;

Δε θα έλεγα τυπική, αλλά ούτε και τόσο στενή όσο θα ήθελα.

Αν ήσουν αγρότης, τι θα ήθελες να καλλιεργήσεις και γιατί;

Θα ήθελα πολύ να ήμουν αγρότης. Θα ήμουν νομίζω και ένας πιο ήρεμος άνθρωπος και όχι τόσο αγχώδης όσο τώρα. Θα ήθελα να καλλιεργώ, τόσο όσα θα μπορούσαν να με τρέφουν και να ζω μόνο με αυτά.

Τι ζώα θα ήθελες;

Κοτούλες, αρνάκια, γουρουνάκια και ότι άλλο βρω κυρά μου, όταν θα πάω στο παζάρι.

Περιέγραψέ μου ένα εικοσιτετράωρο όπως το φαντάζεσαι.

Ε δεν θα ήταν υπέροχο να ξυπνάω νωρίς με την αυγή; να ξυπνά το σώμα και το μυαλό, την ίδια ώρα που ξυπνάει και η φύση. Θα ήμουν έξω να καλλιεργώ, αρκετά συχνά ξυπόλητος. Το διάλειμμά μου θα ήταν κάτω από τον ίσκιο ενός μεγάλου δέντρου. Και μετά, ξανά πίσω στην εργασία.

Τι δεν θα άντεχες καθόλου στην αγροτική ζωή;

Μπορώ να σου πω τι δεν αντέχω στη ζωή που κάνω τώρα …

Πιστεύεις απ΄όσα γνωρίζεις, πως ο Κύπριος καταναλωτής επιλέγει την κυπριακή σοδειά;

Ο Κύπριος γενικότερα, έχει μάθει, σε όλους τους τομείς, ότι το ξένο, το απ’ έξω, το ξενόφερτο, που είναι και πιο ακριβό, είναι και καλύτερο, και το ντόπιο, είναι η λύση ανάγκης.